Наличные и безналичные деньги
What you'll learn
Введение
В предыдущих уроках мы разобрали, почему появились деньги и зачем людям понадобились банки.
Сначала деньги существовали преимущественно в материальной форме: в виде металлических монет, а позднее — бумажных банкнот. Их можно было взять в руки, передать другому человеку или спрятать в надежном месте.
Когда люди начали хранить деньги в банках, появилась возможность рассчитываться, не передавая друг другу монеты и банкноты. Вместо физического перемещения денег банк мог изменить записи о том, кому и какая сумма принадлежит.
Так возникло различие между наличными и безналичными деньгами.
Сегодня мы пользуемся обеими формами практически ежедневно. При этом большинство людей не всегда понимает, что именно происходит при оплате картой, переводе через мобильное приложение или получении наличных в банкомате.
В этом уроке мы разберем:
- что такое наличные деньги;
- что такое безналичные деньги;
- чем они отличаются друг от друга;
- как одна форма денег превращается в другую;
- какие преимущества и ограничения есть у каждой формы.
Что такое наличные деньги
Наличные деньги — это банкноты и монеты, которые существуют в материальной форме и могут непосредственно передаваться от одного человека другому.
Когда покупатель расплачивается наличными в магазине, происходит простой обмен:
- покупатель передает продавцу банкноты или монеты;
- продавец принимает их в качестве оплаты;
- право распоряжаться этими деньгами переходит к продавцу.
Для такой операции обычно не требуется участие банка, платежной системы или подключения к Интернету.
Если человек передал другому человеку банкноту номиналом 50 евро, она физически перешла из рук одного владельца в руки другого.
Почему банкнота имеет ценность
Сама по себе бумага, из которой изготовлена банкнота, стоит значительно меньше указанного на ней номинала.
Банкнота ценится не из-за материала, а потому, что:
- она официально выпущена уполномоченным государственным институтом;
- ее принимают для оплаты товаров и услуг;
- люди уверены, что смогут передать ее дальше;
- закон признает ее средством платежа в соответствующей стране или валютной зоне.
Например, банкнота в 100 евро имеет ценность не потому, что бумага стоит 100 евро. Ее ценность основана на признании этой денежной единицы и доверии к финансовой системе, в которой она используется.
Такие деньги называют фиатными.
Фиатные деньги — это деньги, стоимость которых определяется не ценой материала, из которого они изготовлены, а решением государства, правилами финансовой системы и общественным доверием.
К фиатным деньгам относятся, например:
- евро;
- доллар США;
- российский рубль;
- британский фунт;
- японская иена.
Особенности наличных денег
Наличные обладают несколькими важными свойствами.
Их можно передать напрямую
Для расчета наличными не обязательно обращаться к банку или другой организации. Покупатель и продавец могут провести расчет непосредственно между собой.
Они существуют физически
Банкноты и монеты можно держать в руках, хранить в кошельке или сейфе.
Расчет обычно завершается сразу
После того как продавец получил наличные и принял их, расчет между сторонами обычно считается завершенным.
Их использование не всегда требует технической инфраструктуры
Для оплаты наличными не нужны:
- смартфон;
- банковская карта;
- терминал;
- электричество;
- подключение к Интернету.
Это делает наличные важным резервным способом оплаты.
Ограничения наличных денег
Несмотря на простоту, наличные имеют существенные недостатки.
Их можно потерять
Если человек потерял кошелек с банкнотами, вернуть деньги часто невозможно. На банкноте не написано, кому она принадлежит.
Их могут украсть
Человек, получивший доступ к наличным, обычно может сразу ими воспользоваться.
Они могут быть повреждены
Банкноты могут сгореть, намокнуть или прийти в негодность.
Их трудно передавать на расстояние
Нельзя мгновенно передать наличные человеку, который находится в другом городе или стране. Их необходимо физически перевезти или передать через посредника.
Большие суммы неудобно хранить и перевозить
Чем больше сумма, тем больше места она занимает и тем выше риски ее хранения и транспортировки.
Именно эти ограничения способствовали развитию безналичных расчетов.
Что такое безналичные деньги
Безналичные деньги — это денежные средства, существование и принадлежность которых отражаются в учетных записях финансовой организации.
Обычно такие средства находятся на банковском или платежном счете. Их нельзя взять в руки как отдельный физический предмет. Владелец видит сумму:
- в мобильном приложении;
- в интернет-банке;
- в банковской выписке;
- на экране банкомата;
- в информации о состоянии счета.
Например, если приложение банка показывает остаток 2 000 евро, это не означает, что где-то в банке лежит отдельная пачка банкнот с именем владельца.
Это означает, что банковская система учитывает обязательство банка перед клиентом на соответствующую сумму. Проще говоря, запись на счете подтверждает, сколько денег клиент может использовать в соответствии с условиями обслуживания.
Безналичные деньги — это не банковская карта
Важно не путать безналичные деньги со средствами доступа к ним.
Банковская карта сама по себе не является деньгами. Она представляет собой инструмент, с помощью которого владелец может распоряжаться средствами на связанном с ней счете.
Аналогичную функцию могут выполнять:
- мобильное банковское приложение;
- интернет-банк;
- платежное кольцо;
- смартфон с цифровым кошельком;
- платежное поручение;
- код для снятия наличных;
- другие средства подтверждения распоряжения деньгами.
Если карта потеряна или заблокирована, деньги на счете обычно не исчезают. Владелец может получить новую карту или воспользоваться другим способом доступа.
Подробнее работу банковской карты мы рассмотрим в следующем уроке.
Что происходит при безналичной оплате
При оплате безналичными средствами физические банкноты обычно никуда не перемещаются. Вместо этого финансовые организации изменяют учетные записи.
Рассмотрим упрощенный пример.
У Анны на счете находится 100 евро. Она покупает товар за 20 евро.
После завершения расчета:
- доступная Анне сумма уменьшается до 80 евро;
- продавец получает право на соответствующую сумму;
- участники платежа сохраняют записи о проведенной операции.
Таким образом, безналичный расчет представляет собой не передачу конкретной банкноты, а изменение информации о денежных обязательствах и правах участников.
Точный порядок проведения операции зависит от способа оплаты и участвующих организаций. Работа платежной карты и банковского перевода будет отдельно рассмотрена в следующих уроках.
Как наличные становятся безналичными
Наличные и безналичные деньги не являются двумя совершенно независимыми валютами. Они представляют разные формы одних и тех же денежных единиц.
Если человек вносит 500 евро наличными на банковский счет, происходит следующее:
- банк принимает банкноты;
- проверяет и учитывает внесенную сумму;
- увеличивает остаток на счете клиента на 500 евро.
Для клиента физические банкноты превратились в безналичную запись на счете.
При снятии денег в банкомате происходит обратное:
- сумма на счете уменьшается;
- банкомат выдает банкноты;
- часть безналичных средств превращается для клиента в наличные.
Таким образом, деньги могут переходить из одной формы в другую.
Чем наличные отличаются от безналичных денег
Главное различие заключается не в валюте, а в форме существования и способе передачи.
- Форма. Наличные — банкноты и монеты; безналичные — записи в финансовой системе.
- Способ передачи. Наличные — физическая передача; безналичные — изменение учетных записей.
- Необходимость посредника. Наличные — обычно не требуется; безналичные — обычно участвует банк или платежная организация.
- Расчеты на расстоянии. Наличные — затруднены; безналичные — возможны.
- Работа без Интернета и устройств. Наличные — обычно возможна; безналичные — зависит от способа оплаты.
- Риск физической утраты. Наличные — высокий; безналичные — деньги обычно сохраняются при потере карты или телефона.
- Возможность блокировки. Наличные — ограничена; безналичные — счет или операция могут быть заблокированы.
- Фиксация операций. Наличные — обычно минимальная; безналичные — операции обычно отражаются в истории и выписках.
Преимущества безналичных денег
Удобство расчетов на расстоянии
Человек может оплатить покупку или отправить деньги получателю, находящемуся в другом городе или стране.
Быстрый доступ к средствам
Для управления деньгами часто достаточно телефона или компьютера.
Удобство хранения крупных сумм
Не требуется держать дома большое количество банкнот.
История операций
Владелец может посмотреть, когда, кому и в каком размере отправлял деньги. Это помогает вести учет расходов и подтверждать проведенные платежи.
Возможность восстановления доступа
Потеря карты или смартфона обычно не означает потерю самих денег. Доступ можно заблокировать, а затем восстановить.
Ограничения безналичных денег
Безналичная форма удобна, но создает зависимость от финансовой и технической инфраструктуры.
Зависимость от посредников
Операции проводятся по правилам банков, платежных организаций и других участников финансовой системы.
Возможность блокировки
Банк или другой уполномоченный участник может временно остановить операцию или ограничить доступ к счету, например:
- при подозрении на мошенничество;
- при ошибочном вводе данных;
- по требованию закона;
- при проведении проверки;
- при нарушении условий обслуживания.
Технические сбои
Безналичная операция может быть временно недоступна из-за:
- неисправности терминала;
- отсутствия связи;
- сбоя банковской системы;
- технических работ;
- отключения электричества.
Риск цифрового мошенничества
Злоумышленники могут попытаться получить:
- пароль;
- код подтверждения;
- данные карты;
- доступ к мобильному приложению;
- контроль над устройством владельца.
Поэтому удобство безналичных денег требует соблюдения правил цифровой безопасности.
Являются ли деньги на электронном кошельке безналичными
В повседневной речи безналичными часто называют любые деньги, которыми нельзя расплатиться физическими банкнотами.
Однако разные виды электронных средств могут иметь различную правовую и техническую природу. Например, средства могут учитываться:
- на банковском счете;
- на счете платежной организации;
- в электронном кошельке;
- в закрытой системе конкретного сервиса.
При этом цифры в бонусной программе магазина или баллы компьютерной игры обычно не являются полноценными деньгами, даже если за них можно получить отдельные товары или услуги.
Главный вопрос заключается в том:
Что именно учитывает система и какое право получает владелец такой записи?
Криптовалюта тоже существует в цифровой форме, но это не делает ее обычными безналичными банковскими деньгами. Принцип ее учета и передачи отличается от банковской модели. К этому различию мы вернемся в следующих модулях.
Почему наличные не исчезли
Безналичные расчеты стали привычными, но наличные продолжают использоваться. У этого есть несколько причин.
Простота
Для передачи банкноты не требуется сложная техническая система.
Доступность
Не у каждого человека есть банковский счет, карта или смартфон.
Устойчивость к отдельным техническим сбоям
Наличными можно рассчитаться при проблемах с терминалом или связью, если продавец принимает такую форму оплаты.
Прямой расчет
Операция может происходить непосредственно между сторонами без обращения к платежной инфраструктуре.
Поэтому наличные и безналичные деньги не обязательно исключают друг друга. Они решают разные практические задачи и могут использоваться одновременно.
Практический пример
Представим, что у человека есть 1 000 евро.
Он может хранить:
- 100 евро наличными в кошельке;
- 900 евро на банковском счете.
Общая сумма его средств составляет 1 000 евро, но они находятся в двух разных формах.
Если он снимет в банкомате еще 200 евро:
- наличных станет 300 евро;
- на счете останется 700 евро;
- общая сумма по-прежнему составит 1 000 евро, если не учитывать возможную комиссию.
Изменилась не общая стоимость средств, а форма, в которой они доступны владельцу.
Распространенные заблуждения
«Деньги на карте находятся внутри карты»
Нет. Карта лишь помогает получить доступ к счету. На самой карте не хранится сумма банковского остатка как набор банкнот.
«Безналичные деньги ненастоящие»
Они реальны с экономической и юридической точки зрения, поскольку дают владельцу возможность совершать платежи и предъявлять соответствующие требования к финансовой организации. Однако существуют они не как отдельные банкноты, а как учетные записи.
«Если потерять карту, деньги исчезнут»
Обычно нет. Карту можно заблокировать и заменить. Основной риск заключается в том, что злоумышленник успеет воспользоваться ею или получит доступ к подтверждению операций.
«Оплата картой означает передачу денег прямо с карты продавцу»
Нет. Карта инициирует операцию, а фактический расчет проводится через финансовую инфраструктуру и сопровождается изменением учетных записей.
Контрольные вопросы
- Что относится к наличным деньгам?
- Почему материал банкноты обычно стоит меньше ее номинала?
- Что означает термин «фиатные деньги»?
- В какой форме существуют безналичные деньги?
- Является ли банковская карта деньгами?
- Что происходит с учетными записями при безналичной оплате?
- Как наличные деньги превращаются в безналичные?
- Почему потеря банковской карты обычно не означает потерю всех средств?
- Какие преимущества есть у наличных денег?
- От каких систем зависят безналичные расчеты?
- Почему не каждая цифровая запись является деньгами?
- Чем цифровая форма криптовалюты отличается от обычных безналичных денег?
Небольшое практическое задание
В течение одного дня обратите внимание на все проведенные вами расчеты и разделите их на две группы:
- операции с наличными деньгами;
- операции с безналичными деньгами.
Для каждой безналичной операции определите:
- какой инструмент вы использовали;
- где фактически учитывались деньги;
- какая организация участвовала в проведении расчета;
- смогли бы вы провести эту же операцию при отсутствии Интернета или банковской инфраструктуры.
Это упражнение поможет увидеть, что привычная оплата занимает несколько секунд для пользователя, но опирается на целую систему учета и взаимодействия финансовых организаций.
Переход к следующему уроку
Теперь мы знаем, что банковская карта не хранит деньги внутри себя. Она лишь позволяет владельцу распоряжаться средствами, которые учитываются на счете.
Но что именно происходит в тот момент, когда человек прикладывает карту или телефон к платежному терминалу? Как магазин понимает, что оплата разрешена? Почему операция иногда отклоняется, даже если на счете достаточно средств?
В следующем уроке мы разберем, как работает банковская карта и какие участники обеспечивают проведение карточного платежа.
- наличные деньги существуют в виде банкнот и монет
- безналичные деньги существуют в виде учетных записей в финансовой системе
- банковская карта не является деньгами, а служит инструментом доступа к ним
- при безналичном расчете физические банкноты обычно не передаются
- наличные можно превратить в безналичные путем внесения на счет
- безналичные средства можно превратить в наличные путем снятия
- наличные позволяют проводить прямые расчеты, но их можно безвозвратно потерять
- безналичные деньги удобны для дистанционных операций, но зависят от посредников и технической инфраструктуры
- цифровая форма сама по себе еще не делает актив банковскими деньгами или криптовалютой
Introduction
In the previous lessons we covered why money appeared and why people needed banks.
At first, money existed mostly in physical form: metal coins, and later paper banknotes. You could hold them, hand them to another person, or hide them somewhere safe.
Once people started keeping their money in banks, it became possible to settle payments without physically handing over coins and banknotes. Instead of moving money around physically, a bank could simply change the record of who owns how much.
That's how the distinction between cash and non-cash money came about.
Today we use both forms almost every day, yet most people don't always understand what actually happens when they pay by card, send a transfer through a mobile app, or withdraw cash from an ATM.
In this lesson we'll cover:
- what cash is;
- what non-cash money is;
- how they differ from each other;
- how one form of money turns into the other;
- the advantages and limitations of each form.
What cash is
Cash is banknotes and coins that exist in physical form and can be handed directly from one person to another.
When a buyer pays with cash in a shop, a simple exchange takes place:
- the buyer hands the seller banknotes or coins;
- the seller accepts them as payment;
- the right to use that money passes to the seller.
This kind of operation usually doesn't require a bank, a payment system, or an internet connection.
If a person handed another person a €50 note, it physically moved from one owner's hands into the other's.
Why a banknote has value
The paper a banknote is printed on is worth far less than the amount printed on it.
A banknote has value not because of the material, but because:
- it's officially issued by an authorized state institution;
- it's accepted as payment for goods and services;
- people trust they'll be able to pass it on;
- the law recognizes it as legal tender in the relevant country or currency zone.
For example, a €100 note has value not because the paper is worth €100. Its value rests on recognition of that monetary unit and trust in the financial system it's used within.
Money like this is called fiat money.
Fiat money is money whose value is determined not by the cost of the material it's made from, but by a government decision, the rules of the financial system, and public trust.
Fiat currencies include, for example:
- the euro;
- the US dollar;
- the Russian ruble;
- the British pound;
- the Japanese yen.
Properties of cash
Cash has several important properties.
It can be handed over directly
Settling in cash doesn't require going through a bank or another organization. The buyer and seller can settle directly with each other.
It exists physically
Banknotes and coins can be held in your hand, kept in a wallet, or stored in a safe.
The settlement is usually immediate
Once the seller has received and accepted the cash, the transaction between the parties is usually considered complete.
Using it doesn't always require technical infrastructure
Paying with cash doesn't need:
- a smartphone;
- a bank card;
- a terminal;
- electricity;
- an internet connection.
This makes cash an important backup way to pay.
Limitations of cash
For all its simplicity, cash has significant drawbacks.
It can be lost
If someone loses a wallet full of banknotes, getting the money back is often impossible. A banknote doesn't say who it belongs to.
It can be stolen
Anyone who gets hold of cash can usually use it right away.
It can be damaged
Banknotes can burn, get soaked, or otherwise become unusable.
It's hard to send over distance
You can't instantly hand cash to someone in another city or country. It has to be physically transported or passed through an intermediary.
Large amounts are inconvenient to store and move
The bigger the sum, the more space it takes up and the higher the risks of storing and transporting it.
These very limitations are what drove the growth of non-cash payments.
What non-cash money is
Non-cash money is funds whose existence and ownership are reflected in a financial institution's records.
Such funds are usually held in a bank or payment account. You can't physically hold them as a single object. The owner sees the amount:
- in a mobile app;
- in online banking;
- on a bank statement;
- on an ATM screen;
- in account status information.
For example, if a banking app shows a balance of €2,000, that doesn't mean there's a separate stack of banknotes somewhere in the bank with the owner's name on it.
It means the banking system is tracking the bank's obligation to the client for that amount. Put simply, the record on the account confirms how much money the client can use under the terms of service.
Non-cash money is not the bank card
It's important not to confuse non-cash money with the tools used to access it.
A bank card by itself is not money. It's a tool that lets its holder manage the funds in the account it's linked to.
The same function can be performed by:
- a mobile banking app;
- online banking;
- a payment ring;
- a smartphone with a digital wallet;
- a payment order;
- a cash-withdrawal code;
- other ways of confirming instructions to move money.
If a card is lost or blocked, the money in the account usually doesn't disappear. The owner can get a new card or use another way to access the account.
We'll look at how a bank card actually works in more detail in the next lesson.
What happens during a non-cash payment
When you pay with non-cash funds, physical banknotes generally don't go anywhere. Instead, financial institutions update their records.
Let's look at a simplified example.
Anna has €100 in her account. She buys an item for €20.
After the transaction is complete:
- the amount available to Anna drops to €80;
- the seller gains the right to the corresponding amount;
- the parties to the payment keep a record of the operation.
So a non-cash settlement isn't the transfer of a specific banknote — it's a change in the information about the parties' monetary obligations and rights.
The exact sequence of steps depends on the payment method and the organizations involved. How card payments and bank transfers actually work will be covered separately in upcoming lessons.
How cash becomes non-cash
Cash and non-cash money aren't two completely independent currencies. They're different forms of the same monetary units.
If someone deposits €500 in cash into a bank account, here's what happens:
- the bank accepts the banknotes;
- checks and records the deposited amount;
- increases the client's account balance by €500.
From the client's point of view, physical banknotes turned into a non-cash record on the account.
Withdrawing money from an ATM does the reverse:
- the account balance goes down;
- the ATM dispenses banknotes;
- part of the non-cash funds turns into cash for the client.
So money can move back and forth between forms.
How cash differs from non-cash money
The main difference isn't the currency — it's the form in which it exists and how it's transferred.
- Form. Cash — banknotes and coins; non-cash — records in a financial system.
- Method of transfer. Cash — physical handover; non-cash — updating records.
- Need for an intermediary. Cash — usually not required; non-cash — usually a bank or payment organization is involved.
- Payments over distance. Cash — difficult; non-cash — possible.
- Working without internet or devices. Cash — usually possible; non-cash — depends on the payment method.
- Risk of physical loss. Cash — high; non-cash — money is usually preserved if a card or phone is lost.
- Ability to block. Cash — limited; non-cash — the account or transaction can be blocked.
- Recording of operations. Cash — usually minimal; non-cash — operations are usually reflected in history and statements.
Advantages of non-cash money
Convenient for payments over distance
A person can pay for a purchase or send money to a recipient in another city or country.
Quick access to funds
A phone or a computer is often enough to manage your money.
Convenient for storing large amounts
There's no need to keep large quantities of banknotes at home.
Transaction history
The owner can see when, to whom, and how much they sent. This helps with tracking expenses and confirming payments made.
Recoverable access
Losing a card or a smartphone usually doesn't mean losing the money itself. Access can be blocked and then restored.
Limitations of non-cash money
The non-cash form is convenient, but it creates dependence on financial and technical infrastructure.
Dependence on intermediaries
Operations run according to the rules of banks, payment organizations, and other participants in the financial system.
Ability to block
A bank or another authorized party can temporarily stop an operation or restrict access to an account, for example:
- on suspicion of fraud;
- because of incorrectly entered data;
- as required by law;
- during an audit;
- for violating the terms of service.
Technical failures
A non-cash operation may be temporarily unavailable because of:
- a faulty terminal;
- a lack of connectivity;
- a banking-system outage;
- maintenance work;
- a power outage.
Risk of digital fraud
Attackers may try to obtain:
- a password;
- a confirmation code;
- card details;
- access to a mobile app;
- control over the owner's device.
That's why the convenience of non-cash money requires following digital security rules.
Is money in an e-wallet non-cash
In everyday speech, "non-cash" is often used for any money you can't pay with physical banknotes.
But different kinds of electronic funds can have very different legal and technical natures. For example, funds can be tracked:
- in a bank account;
- in a payment organization's account;
- in an e-wallet;
- inside a specific service's closed system.
Numbers in a shop's loyalty program or points in a video game usually aren't full-fledged money, even if you can redeem them for particular goods or services.
The key question is:
What exactly does the system track, and what right does the owner of that record actually get?
Cryptocurrency also exists in digital form, but that doesn't make it ordinary non-cash bank money. The way it's recorded and transferred differs from the banking model. We'll come back to that difference in upcoming modules.
Why cash hasn't disappeared
Non-cash payments have become routine, but cash is still used. There are several reasons for this.
Simplicity
Handing over a banknote doesn't require a complex technical system.
Accessibility
Not everyone has a bank account, a card, or a smartphone.
Resilience to certain technical failures
You can pay in cash when there are problems with a terminal or a connection, as long as the seller accepts that form of payment.
Direct settlement
The transaction can happen directly between the parties without going through payment infrastructure.
So cash and non-cash money don't necessarily rule each other out. They solve different practical problems and can be used side by side.
A practical example
Imagine someone has €1,000.
They can keep it as:
- €100 in cash in their wallet;
- €900 in a bank account.
Their total funds add up to €1,000, but held in two different forms.
If they withdraw another €200 from an ATM:
- their cash becomes €300;
- their account balance drops to €700;
- the total still adds up to €1,000, not counting any possible fee.
What changed isn't the total value of their funds, but the form in which they're available to the owner.
Common misconceptions
"The money on my card is inside the card"
No. The card just helps you access the account. The card itself doesn't store the balance as a stack of banknotes.
"Non-cash money isn't real"
It's real in both an economic and a legal sense, since it lets the owner make payments and assert claims against the financial institution. It just doesn't exist as individual banknotes — it exists as records.
"If I lose my card, the money disappears"
Usually not. The card can be blocked and replaced. The main risk is that someone else manages to use it, or gets access to confirm operations, before you block it.
"Paying by card means money moves straight from the card to the seller"
No. The card initiates the operation, and the actual settlement runs through the financial infrastructure, accompanied by a change in records.
Review questions
- What counts as cash?
- Why does the material of a banknote usually cost less than its face value?
- What does the term "fiat money" mean?
- In what form does non-cash money exist?
- Is a bank card money?
- What happens to records during a non-cash payment?
- How does cash turn into non-cash money?
- Why doesn't losing a bank card usually mean losing all your funds?
- What advantages does cash have?
- What systems do non-cash payments depend on?
- Why isn't every digital record money?
- How does the digital form of cryptocurrency differ from ordinary non-cash money?
A small practical exercise
Over the course of one day, pay attention to every transaction you make and split them into two groups:
- cash transactions;
- non-cash transactions.
For each non-cash transaction, work out:
- which tool you used;
- where the money was actually tracked;
- which organization was involved in processing it;
- whether you could have carried out the same transaction without internet access or banking infrastructure.
This exercise helps show that a payment that takes a few seconds for the user rests on an entire system of record-keeping and cooperation between financial organizations.
Moving on to the next lesson
Now we know that a bank card doesn't store money inside itself. It just lets its owner manage funds that are tracked in an account.
But what actually happens the moment someone taps a card or phone on a payment terminal? How does the shop know the payment is authorized? Why does an operation sometimes get declined even when there's enough money in the account?
In the next lesson we'll look at how a bank card works and which participants make a card payment happen.
- cash exists as banknotes and coins
- non-cash money exists as records in a financial system
- a bank card isn't money — it's a tool for accessing it
- physical banknotes generally don't move during a non-cash payment
- cash can be turned into non-cash money by depositing it into an account
- non-cash funds can be turned into cash by withdrawing them
- cash allows direct settlement, but it can be lost for good
- non-cash money is convenient for remote transactions, but depends on intermediaries and technical infrastructure
- digital form alone doesn't make an asset bank money or cryptocurrency
Εισαγωγή
Στα προηγούμενα μαθήματα είδαμε γιατί εμφανίστηκε το χρήμα και γιατί οι άνθρωποι χρειάστηκαν τράπεζες.
Αρχικά το χρήμα υπήρχε κυρίως σε υλική μορφή: μεταλλικά νομίσματα, και αργότερα χάρτινα τραπεζογραμμάτια. Μπορούσες να τα κρατήσεις στα χέρια σου, να τα δώσεις σε άλλον άνθρωπο ή να τα κρύψεις σε ασφαλές μέρος.
Όταν οι άνθρωποι άρχισαν να φυλάσσουν τα χρήματά τους σε τράπεζες, έγινε δυνατό να διακανονίζουν πληρωμές χωρίς να ανταλλάσσουν φυσικά νομίσματα και τραπεζογραμμάτια. Αντί για τη φυσική μετακίνηση χρημάτων, η τράπεζα μπορούσε απλώς να αλλάξει την εγγραφή για το ποιος έχει πόσα.
Έτσι προέκυψε η διάκριση μεταξύ μετρητών και άυλων χρημάτων.
Σήμερα χρησιμοποιούμε και τις δύο μορφές σχεδόν καθημερινά, αν και οι περισσότεροι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν πάντα τι ακριβώς συμβαίνει όταν πληρώνουν με κάρτα, στέλνουν ένα έμβασμα μέσω εφαρμογής κινητού ή κάνουν ανάληψη μετρητών από ΑΤΜ.
Σε αυτό το μάθημα θα δούμε:
- τι είναι τα μετρητά·
- τι είναι τα άυλα χρήματα·
- σε τι διαφέρουν μεταξύ τους·
- πώς η μία μορφή χρήματος μετατρέπεται στην άλλη·
- ποια πλεονεκτήματα και περιορισμούς έχει κάθε μορφή.
Τι είναι τα μετρητά
Τα μετρητά είναι τραπεζογραμμάτια και νομίσματα που υπάρχουν σε υλική μορφή και μπορούν να μεταβιβαστούν απευθείας από τον έναν άνθρωπο στον άλλον.
Όταν ένας αγοραστής πληρώνει με μετρητά σε ένα κατάστημα, γίνεται μια απλή ανταλλαγή:
- ο αγοραστής δίνει στον πωλητή τραπεζογραμμάτια ή νομίσματα·
- ο πωλητής τα δέχεται ως πληρωμή·
- το δικαίωμα διάθεσης αυτών των χρημάτων περνάει στον πωλητή.
Για μια τέτοια συναλλαγή συνήθως δεν απαιτείται η συμμετοχή τράπεζας, συστήματος πληρωμών ή σύνδεση στο Διαδίκτυο.
Αν κάποιος έδωσε σε άλλον ένα χαρτονόμισμα των 50 ευρώ, αυτό πέρασε φυσικά από τα χέρια του ενός ιδιοκτήτη στα χέρια του άλλου.
Γιατί ένα χαρτονόμισμα έχει αξία
Το χαρτί από το οποίο είναι φτιαγμένο ένα χαρτονόμισμα αξίζει πολύ λιγότερο από την ονομαστική του αξία.
Το χαρτονόμισμα έχει αξία όχι λόγω του υλικού, αλλά επειδή:
- εκδίδεται επίσημα από εξουσιοδοτημένο κρατικό θεσμό·
- γίνεται δεκτό για την πληρωμή αγαθών και υπηρεσιών·
- οι άνθρωποι είναι σίγουροι ότι θα μπορέσουν να το μεταβιβάσουν παρακάτω·
- ο νόμος το αναγνωρίζει ως νόμιμο μέσο πληρωμής στην αντίστοιχη χώρα ή νομισματική ζώνη.
Για παράδειγμα, ένα χαρτονόμισμα των 100 ευρώ έχει αξία όχι επειδή το χαρτί αξίζει 100 ευρώ. Η αξία του βασίζεται στην αναγνώριση αυτής της νομισματικής μονάδας και στην εμπιστοσύνη προς το χρηματοπιστωτικό σύστημα στο οποίο χρησιμοποιείται.
Τέτοιο χρήμα ονομάζεται εντολικό χρήμα (fiat).
Το εντολικό χρήμα (fiat money) είναι χρήμα του οποίου η αξία δεν καθορίζεται από το κόστος του υλικού από το οποίο είναι φτιαγμένο, αλλά από απόφαση του κράτους, τους κανόνες του χρηματοπιστωτικού συστήματος και την κοινωνική εμπιστοσύνη.
Στα fiat νομίσματα ανήκουν, για παράδειγμα:
- το ευρώ·
- το δολάριο ΗΠΑ·
- το ρωσικό ρούβλι·
- η βρετανική λίρα·
- το ιαπωνικό γεν.
Χαρακτηριστικά των μετρητών
Τα μετρητά έχουν αρκετές σημαντικές ιδιότητες.
Μπορούν να μεταβιβαστούν απευθείας
Για διακανονισμό με μετρητά δεν χρειάζεται να απευθυνθείτε σε τράπεζα ή άλλον οργανισμό. Ο αγοραστής και ο πωλητής μπορούν να διακανονίσουν απευθείας μεταξύ τους.
Υπάρχουν φυσικά
Τα τραπεζογραμμάτια και τα νομίσματα μπορούν να κρατηθούν στο χέρι, να φυλαχτούν σε πορτοφόλι ή χρηματοκιβώτιο.
Ο διακανονισμός συνήθως ολοκληρώνεται αμέσως
Μόλις ο πωλητής λάβει και δεχτεί τα μετρητά, η συναλλαγή μεταξύ των μερών θεωρείται συνήθως ολοκληρωμένη.
Η χρήση τους δεν απαιτεί πάντα τεχνική υποδομή
Για πληρωμή με μετρητά δεν χρειάζονται:
- smartphone·
- τραπεζική κάρτα·
- τερματικό·
- ηλεκτρικό ρεύμα·
- σύνδεση στο Διαδίκτυο.
Αυτό κάνει τα μετρητά έναν σημαντικό εφεδρικό τρόπο πληρωμής.
Περιορισμοί των μετρητών
Παρά την απλότητά τους, τα μετρητά έχουν σοβαρά μειονεκτήματα.
Μπορούν να χαθούν
Αν κάποιος χάσει ένα πορτοφόλι με τραπεζογραμμάτια, η ανάκτηση των χρημάτων είναι συχνά αδύνατη. Στο χαρτονόμισμα δεν γράφει σε ποιον ανήκει.
Μπορούν να κλαπούν
Όποιος αποκτήσει πρόσβαση σε μετρητά μπορεί συνήθως να τα χρησιμοποιήσει αμέσως.
Μπορούν να καταστραφούν
Τα τραπεζογραμμάτια μπορούν να καούν, να βραχούν ή να καταστραφούν με άλλον τρόπο.
Είναι δύσκολο να μεταφερθούν σε απόσταση
Δεν μπορείτε να δώσετε μετρητά ακαριαία σε κάποιον που βρίσκεται σε άλλη πόλη ή χώρα. Πρέπει να μεταφερθούν φυσικά ή να περάσουν μέσω κάποιου μεσάζοντα.
Τα μεγάλα ποσά είναι δύσκολο να αποθηκευτούν και να μεταφερθούν
Όσο μεγαλύτερο το ποσό, τόσο περισσότερο χώρο καταλαμβάνει και τόσο μεγαλύτεροι οι κίνδυνοι φύλαξης και μεταφοράς του.
Ακριβώς αυτοί οι περιορισμοί συνέβαλαν στην ανάπτυξη των άυλων συναλλαγών.
Τι είναι τα άυλα χρήματα
Τα άυλα χρήματα είναι κεφάλαια των οποίων η ύπαρξη και η ιδιοκτησία αντικατοπτρίζονται στα λογιστικά αρχεία ενός χρηματοπιστωτικού οργανισμού.
Συνήθως τέτοια κεφάλαια βρίσκονται σε τραπεζικό ή λογαριασμό πληρωμών. Δεν μπορείτε να τα κρατήσετε στο χέρι ως ξεχωριστό φυσικό αντικείμενο. Ο κάτοχος βλέπει το ποσό:
- σε εφαρμογή κινητού·
- σε online τραπεζικές υπηρεσίες·
- σε τραπεζικό αντίγραφο κίνησης·
- στην οθόνη ενός ΑΤΜ·
- σε πληροφορίες κατάστασης λογαριασμού.
Για παράδειγμα, αν η εφαρμογή μιας τράπεζας δείχνει υπόλοιπο 2.000 ευρώ, αυτό δεν σημαίνει ότι κάπου στην τράπεζα βρίσκεται ξεχωριστή δεσμίδα χαρτονομισμάτων με το όνομα του κατόχου.
Σημαίνει ότι το τραπεζικό σύστημα καταγράφει την υποχρέωση της τράπεζας προς τον πελάτη για το αντίστοιχο ποσό. Με απλά λόγια, η εγγραφή στον λογαριασμό επιβεβαιώνει πόσα χρήματα μπορεί να χρησιμοποιήσει ο πελάτης σύμφωνα με τους όρους εξυπηρέτησης.
Τα άυλα χρήματα δεν είναι η τραπεζική κάρτα
Είναι σημαντικό να μην συγχέετε τα άυλα χρήματα με τα μέσα πρόσβασης σε αυτά.
Η τραπεζική κάρτα από μόνη της δεν είναι χρήμα. Είναι ένα εργαλείο με το οποίο ο κάτοχος μπορεί να διαχειρίζεται τα κεφάλαια στον συνδεδεμένο λογαριασμό.
Την ίδια λειτουργία μπορούν να επιτελέσουν:
- εφαρμογή τραπεζικής κινητού·
- online τραπεζικές υπηρεσίες·
- δαχτυλίδι πληρωμών·
- smartphone με ψηφιακό πορτοφόλι·
- εντολή πληρωμής·
- κωδικός για ανάληψη μετρητών·
- άλλα μέσα επιβεβαίωσης εντολής διάθεσης χρημάτων.
Αν η κάρτα χαθεί ή μπλοκαριστεί, τα χρήματα στον λογαριασμό συνήθως δεν εξαφανίζονται. Ο κάτοχος μπορεί να λάβει νέα κάρτα ή να χρησιμοποιήσει άλλο τρόπο πρόσβασης.
Πώς λειτουργεί αναλυτικά η τραπεζική κάρτα θα το δούμε στο επόμενο μάθημα.
Τι συμβαίνει σε μια άυλη πληρωμή
Σε μια πληρωμή με άυλα κεφάλαια, τα φυσικά τραπεζογραμμάτια συνήθως δεν μετακινούνται πουθενά. Αντ' αυτού, οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί ενημερώνουν τα λογιστικά τους αρχεία.
Ας δούμε ένα απλοποιημένο παράδειγμα.
Η Άννα έχει 100 ευρώ στον λογαριασμό της. Αγοράζει ένα προϊόν αξίας 20 ευρώ.
Μετά την ολοκλήρωση της συναλλαγής:
- το διαθέσιμο ποσό της Άννας μειώνεται στα 80 ευρώ·
- ο πωλητής αποκτά δικαίωμα στο αντίστοιχο ποσό·
- οι συμμετέχοντες στην πληρωμή διατηρούν εγγραφή της συναλλαγής.
Έτσι, ο άυλος διακανονισμός δεν είναι μεταβίβαση ενός συγκεκριμένου χαρτονομίσματος, αλλά αλλαγή στην πληροφορία σχετικά με τις χρηματικές υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των συμμετεχόντων.
Η ακριβής σειρά της συναλλαγής εξαρτάται από τον τρόπο πληρωμής και τους εμπλεκόμενους οργανισμούς. Πώς λειτουργεί η κάρτα πληρωμών και το τραπεζικό έμβασμα θα εξεταστεί ξεχωριστά στα επόμενα μαθήματα.
Πώς τα μετρητά γίνονται άυλα
Τα μετρητά και τα άυλα χρήματα δεν είναι δύο εντελώς ανεξάρτητα νομίσματα. Αντιπροσωπεύουν διαφορετικές μορφές των ίδιων νομισματικών μονάδων.
Αν κάποιος καταθέσει 500 ευρώ σε μετρητά σε τραπεζικό λογαριασμό, συμβαίνουν τα εξής:
- η τράπεζα δέχεται τα τραπεζογραμμάτια·
- ελέγχει και καταγράφει το κατατεθειμένο ποσό·
- αυξάνει το υπόλοιπο του λογαριασμού του πελάτη κατά 500 ευρώ.
Για τον πελάτη, τα φυσικά χαρτονομίσματα μετατράπηκαν σε άυλη εγγραφή στον λογαριασμό.
Κατά την ανάληψη χρημάτων από ΑΤΜ συμβαίνει το αντίστροφο:
- το υπόλοιπο του λογαριασμού μειώνεται·
- το ΑΤΜ εκδίδει τραπεζογραμμάτια·
- μέρος των άυλων κεφαλαίων μετατρέπεται για τον πελάτη σε μετρητά.
Έτσι, το χρήμα μπορεί να μετακινείται από τη μία μορφή στην άλλη.
Σε τι διαφέρουν τα μετρητά από τα άυλα χρήματα
Η κύρια διαφορά δεν είναι το νόμισμα, αλλά η μορφή ύπαρξης και ο τρόπος μεταβίβασης.
- Μορφή. Μετρητά — τραπεζογραμμάτια και νομίσματα· άυλα — εγγραφές σε χρηματοπιστωτικό σύστημα.
- Τρόπος μεταβίβασης. Μετρητά — φυσική παράδοση· άυλα — ενημέρωση εγγραφών.
- Ανάγκη μεσάζοντα. Μετρητά — συνήθως δεν απαιτείται· άυλα — συνήθως εμπλέκεται τράπεζα ή οργανισμός πληρωμών.
- Συναλλαγές εξ αποστάσεως. Μετρητά — δύσκολες· άυλα — εφικτές.
- Λειτουργία χωρίς Διαδίκτυο και συσκευές. Μετρητά — συνήθως εφικτή· άυλα — εξαρτάται από τον τρόπο πληρωμής.
- Κίνδυνος φυσικής απώλειας. Μετρητά — υψηλός· άυλα — τα χρήματα συνήθως διατηρούνται σε περίπτωση απώλειας κάρτας ή τηλεφώνου.
- Δυνατότητα μπλοκαρίσματος. Μετρητά — περιορισμένη· άυλα — ο λογαριασμός ή η συναλλαγή μπορούν να μπλοκαριστούν.
- Καταγραφή συναλλαγών. Μετρητά — συνήθως ελάχιστη· άυλα — οι συναλλαγές συνήθως καταγράφονται σε ιστορικό και αντίγραφα κίνησης.
Πλεονεκτήματα των άυλων χρημάτων
Ευκολία συναλλαγών εξ αποστάσεως
Κάποιος μπορεί να πληρώσει μια αγορά ή να στείλει χρήματα σε παραλήπτη που βρίσκεται σε άλλη πόλη ή χώρα.
Γρήγορη πρόσβαση στα κεφάλαια
Για τη διαχείριση χρημάτων συχνά αρκεί ένα τηλέφωνο ή υπολογιστής.
Ευκολία φύλαξης μεγάλων ποσών
Δεν χρειάζεται να κρατάτε στο σπίτι μεγάλες ποσότητες τραπεζογραμματίων.
Ιστορικό συναλλαγών
Ο κάτοχος μπορεί να δει πότε, σε ποιον και πόσα χρήματα έστειλε. Αυτό βοηθά στην παρακολούθηση εξόδων και στην επιβεβαίωση πληρωμών που έγιναν.
Δυνατότητα αποκατάστασης πρόσβασης
Η απώλεια κάρτας ή smartphone συνήθως δεν σημαίνει απώλεια των ίδιων των χρημάτων. Η πρόσβαση μπορεί να μπλοκαριστεί και μετά να αποκατασταθεί.
Περιορισμοί των άυλων χρημάτων
Η άυλη μορφή είναι βολική, αλλά δημιουργεί εξάρτηση από τη χρηματοπιστωτική και τεχνική υποδομή.
Εξάρτηση από μεσάζοντες
Οι συναλλαγές διεξάγονται σύμφωνα με τους κανόνες τραπεζών, οργανισμών πληρωμών και άλλων συμμετεχόντων στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Δυνατότητα μπλοκαρίσματος
Μια τράπεζα ή άλλος εξουσιοδοτημένος συμμετέχων μπορεί προσωρινά να διακόψει μια συναλλαγή ή να περιορίσει την πρόσβαση σε λογαριασμό, για παράδειγμα:
- σε περίπτωση υποψίας απάτης·
- λόγω εσφαλμένης καταχώρισης στοιχείων·
- κατ' απαίτηση του νόμου·
- κατά τη διάρκεια ελέγχου·
- λόγω παραβίασης των όρων εξυπηρέτησης.
Τεχνικές βλάβες
Μια άυλη συναλλαγή μπορεί να είναι προσωρινά μη διαθέσιμη λόγω:
- βλάβης τερματικού·
- έλλειψης σύνδεσης·
- βλάβης του τραπεζικού συστήματος·
- τεχνικών εργασιών·
- διακοπής ρεύματος.
Κίνδυνος ψηφιακής απάτης
Οι κακόβουλοι μπορεί να προσπαθήσουν να αποκτήσουν:
- κωδικό πρόσβασης·
- κωδικό επιβεβαίωσης·
- στοιχεία κάρτας·
- πρόσβαση σε εφαρμογή κινητού·
- έλεγχο της συσκευής του κατόχου.
Γι' αυτό η ευκολία των άυλων χρημάτων απαιτεί τήρηση κανόνων ψηφιακής ασφάλειας.
Είναι τα χρήματα σε ένα ηλεκτρονικό πορτοφόλι άυλα
Στην καθημερινή γλώσσα, άυλα αποκαλούνται συχνά όλα τα χρήματα με τα οποία δεν μπορείς να πληρώσεις με φυσικά τραπεζογραμμάτια.
Ωστόσο, διαφορετικά είδη ηλεκτρονικών κεφαλαίων μπορεί να έχουν πολύ διαφορετική νομική και τεχνική φύση. Για παράδειγμα, τα κεφάλαια μπορεί να καταγράφονται:
- σε τραπεζικό λογαριασμό·
- σε λογαριασμό οργανισμού πληρωμών·
- σε ηλεκτρονικό πορτοφόλι·
- σε κλειστό σύστημα συγκεκριμένης υπηρεσίας.
Οι αριθμοί σε ένα πρόγραμμα επιβράβευσης καταστήματος ή οι πόντοι ενός βιντεοπαιχνιδιού συνήθως δεν αποτελούν πλήρες χρήμα, ακόμα κι αν μπορείς να τα ανταλλάξεις με συγκεκριμένα αγαθά ή υπηρεσίες.
Το βασικό ερώτημα είναι:
Τι ακριβώς καταγράφει το σύστημα και τι δικαίωμα αποκτά ο κάτοχος αυτής της εγγραφής;
Το κρυπτονόμισμα υπάρχει επίσης σε ψηφιακή μορφή, αλλά αυτό δεν το κάνει συνηθισμένο άυλο τραπεζικό χρήμα. Ο τρόπος καταγραφής και μεταβίβασής του διαφέρει από το τραπεζικό μοντέλο. Θα επανέλθουμε σε αυτή τη διαφορά στις επόμενες ενότητες.
Γιατί τα μετρητά δεν εξαφανίστηκαν
Οι άυλες συναλλαγές έχουν γίνει συνηθισμένες, αλλά τα μετρητά συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται. Υπάρχουν αρκετοί λόγοι για αυτό.
Απλότητα
Για τη μεταβίβαση ενός χαρτονομίσματος δεν χρειάζεται πολύπλοκο τεχνικό σύστημα.
Προσβασιμότητα
Δεν έχουν όλοι τραπεζικό λογαριασμό, κάρτα ή smartphone.
Ανθεκτικότητα σε ορισμένες τεχνικές βλάβες
Μπορείς να πληρώσεις με μετρητά όταν υπάρχουν προβλήματα με τερματικό ή σύνδεση, εφόσον ο πωλητής δέχεται αυτή τη μορφή πληρωμής.
Άμεσος διακανονισμός
Η συναλλαγή μπορεί να γίνει απευθείας μεταξύ των μερών χωρίς προσφυγή στην υποδομή πληρωμών.
Γι' αυτό τα μετρητά και τα άυλα χρήματα δεν αλληλοαποκλείονται απαραίτητα. Λύνουν διαφορετικά πρακτικά προβλήματα και μπορούν να χρησιμοποιούνται παράλληλα.
Πρακτικό παράδειγμα
Ας φανταστούμε ότι κάποιος έχει 1.000 ευρώ.
Μπορεί να τα κρατήσει ως:
- 100 ευρώ σε μετρητά στο πορτοφόλι του·
- 900 ευρώ σε τραπεζικό λογαριασμό.
Το συνολικό ποσό των κεφαλαίων του είναι 1.000 ευρώ, αλλά βρίσκεται σε δύο διαφορετικές μορφές.
Αν κάνει ανάληψη ακόμα 200 ευρώ από ΑΤΜ:
- τα μετρητά του γίνονται 300 ευρώ·
- στον λογαριασμό απομένουν 700 ευρώ·
- το συνολικό ποσό παραμένει 1.000 ευρώ, χωρίς να υπολογίζεται τυχόν προμήθεια.
Αυτό που άλλαξε δεν είναι η συνολική αξία των κεφαλαίων, αλλά η μορφή στην οποία είναι διαθέσιμα στον κάτοχο.
Συνηθισμένες παρανοήσεις
«Τα χρήματα στην κάρτα βρίσκονται μέσα στην κάρτα»
Όχι. Η κάρτα απλώς βοηθά στην πρόσβαση στον λογαριασμό. Η ίδια η κάρτα δεν αποθηκεύει το τραπεζικό υπόλοιπο ως δεσμίδα χαρτονομισμάτων.
«Τα άυλα χρήματα δεν είναι πραγματικά»
Είναι πραγματικά από οικονομική και νομική άποψη, αφού δίνουν στον κάτοχο τη δυνατότητα να πραγματοποιεί πληρωμές και να διεκδικεί αντίστοιχες απαιτήσεις από τον χρηματοπιστωτικό οργανισμό. Απλώς δεν υπάρχουν ως ξεχωριστά χαρτονομίσματα, αλλά ως λογιστικές εγγραφές.
«Αν χάσω την κάρτα, τα χρήματα θα εξαφανιστούν»
Συνήθως όχι. Η κάρτα μπορεί να μπλοκαριστεί και να αντικατασταθεί. Ο κύριος κίνδυνος είναι να προλάβει κάποιος κακόβουλος να τη χρησιμοποιήσει ή να αποκτήσει πρόσβαση σε επιβεβαίωση συναλλαγών.
«Η πληρωμή με κάρτα σημαίνει μεταφορά χρημάτων απευθείας από την κάρτα στον πωλητή»
Όχι. Η κάρτα ενεργοποιεί τη συναλλαγή, ενώ ο πραγματικός διακανονισμός γίνεται μέσω της χρηματοπιστωτικής υποδομής και συνοδεύεται από αλλαγή στα λογιστικά αρχεία.
Ερωτήσεις ελέγχου
- Τι θεωρείται μετρητά;
- Γιατί το υλικό ενός χαρτονομίσματος συνήθως αξίζει λιγότερο από την ονομαστική του αξία;
- Τι σημαίνει ο όρος «εντολικό χρήμα» (fiat money);
- Σε ποια μορφή υπάρχουν τα άυλα χρήματα;
- Είναι η τραπεζική κάρτα χρήμα;
- Τι συμβαίνει στις εγγραφές κατά την άυλη πληρωμή;
- Πώς μετατρέπονται τα μετρητά σε άυλα χρήματα;
- Γιατί η απώλεια τραπεζικής κάρτας συνήθως δεν σημαίνει απώλεια όλων των κεφαλαίων;
- Ποια πλεονεκτήματα έχουν τα μετρητά;
- Από ποια συστήματα εξαρτώνται οι άυλες συναλλαγές;
- Γιατί δεν είναι κάθε ψηφιακή εγγραφή χρήμα;
- Σε τι διαφέρει η ψηφιακή μορφή του κρυπτονομίσματος από τα συνηθισμένα άυλα χρήματα;
Μικρή πρακτική άσκηση
Μέσα σε μία μέρα, παρατηρήστε όλες τις συναλλαγές που κάνατε και χωρίστε τις σε δύο ομάδες:
- συναλλαγές με μετρητά·
- άυλες συναλλαγές.
Για κάθε άυλη συναλλαγή, προσδιορίστε:
- ποιο εργαλείο χρησιμοποιήσατε·
- πού καταγράφηκαν πραγματικά τα χρήματα·
- ποιος οργανισμός συμμετείχε στη διεκπεραίωση·
- αν θα μπορούσατε να κάνετε την ίδια συναλλαγή χωρίς πρόσβαση στο Διαδίκτυο ή τραπεζική υποδομή.
Αυτή η άσκηση βοηθά να δείτε ότι μια πληρωμή που διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα για τον χρήστη στηρίζεται σε ένα ολόκληρο σύστημα καταγραφής και συνεργασίας χρηματοπιστωτικών οργανισμών.
Μετάβαση στο επόμενο μάθημα
Τώρα ξέρουμε ότι η τραπεζική κάρτα δεν αποθηκεύει χρήματα μέσα της. Απλώς επιτρέπει στον κάτοχό της να διαχειρίζεται κεφάλαια που καταγράφονται σε έναν λογαριασμό.
Αλλά τι ακριβώς συμβαίνει τη στιγμή που κάποιος ακουμπάει μια κάρτα ή ένα τηλέφωνο σε ένα τερματικό πληρωμών; Πώς καταλαβαίνει το κατάστημα ότι η πληρωμή επιτρέπεται; Γιατί μια συναλλαγή απορρίπτεται μερικές φορές ακόμα κι όταν υπάρχουν αρκετά χρήματα στον λογαριασμό;
Στο επόμενο μάθημα θα δούμε πώς λειτουργεί η τραπεζική κάρτα και ποιοι συμμετέχοντες εξασφαλίζουν τη διεκπεραίωση μιας πληρωμής με κάρτα.
- τα μετρητά υπάρχουν ως τραπεζογραμμάτια και νομίσματα
- τα άυλα χρήματα υπάρχουν ως εγγραφές σε χρηματοπιστωτικό σύστημα
- η τραπεζική κάρτα δεν είναι χρήμα — είναι εργαλείο πρόσβασης σε αυτό
- σε μια άυλη πληρωμή τα φυσικά τραπεζογραμμάτια συνήθως δεν μετακινούνται
- τα μετρητά μπορούν να γίνουν άυλα χρήματα με κατάθεση σε λογαριασμό
- τα άυλα κεφάλαια μπορούν να γίνουν μετρητά με ανάληψη
- τα μετρητά επιτρέπουν άμεσο διακανονισμό, αλλά μπορούν να χαθούν οριστικά
- τα άυλα χρήματα είναι βολικά για συναλλαγές εξ αποστάσεως, αλλά εξαρτώνται από μεσάζοντες και τεχνική υποδομή
- η ψηφιακή μορφή από μόνη της δεν κάνει ένα περιουσιακό στοιχείο τραπεζικό χρήμα ή κρυπτονόμισμα